Kupowanie opinii i lajków pod lupą Prezesa UOKiK

Prezes UOKiK wydał komunikat, w którym poinformował o wszczęciu postępowania wobec przedsiębiorstw zajmujących się tzw. marketingiem szeptanym i oferują możliwość wykupienia opinii lub polubień pod postami czy produktami, zarówno na stronach sklepów, jak i na portalach społecznościowych czy takich badających satysfakcję konsumentów.

Jak wynika z analizy rynku prowadzonej przez UOKiK około 90% konsumentów dokonuje swoich wyborów na podstawie opinii innych konsumentów, dlatego wszczął postępowanie, w celu zbadania, czy oferowanie takich usług jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.

Stosowanie takich praktyk może grozić nałożeniem kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK w wysokości do 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.

UOKiK zajął się obecnie kwestią firm oferujących usługi w zakresie tego rodzaju działań marketingowych, należy jednak pamiętać, że jeszcze w tym roku do polskiego porządku prawnego mają wejść przepisy dyrektywy Omnibus, która szerzej zajmuje się kwestiami związanymi z fałszywymi opiniami.

Nowe regulacje będą wskazywać, że za praktykę wprowadzającą w błąd będzie można uznać sytuację, w której sprzedawca zataił bądź przekazał w niejasny sposób informację o tym czy i w jaki sposób przedsiębiorca zapewnia, aby publikowane opinie pochodziły od konsumentów, którzy używali danego produktu lub go nabyli ( w przypadku, gdy sprzedawca umożliwia dostęp do opinii).

Dodatkowo rozszerzona zostanie również tzw. „czarna lista nieuczciwych praktyk rynkowych”- czyli takiej, na której wskazano praktyki, które w każdych okolicznościach uznane zostaną za nieuczciwe praktyki rynkowe. Praktyką taką stanie się zamieszczanie lub zlecanie zamieszczania innej osobie nieprawdziwej opinii lub rekomendacji konsumentów, albo zniekształcanie lub zlecanie innej osobie zniekształcania opinii lub rekomendacji konsumentów, w celu promowania produktów.

Tak więc, od wejścia w życie nowych przepisów, UOKiK będzie mógł pociągać do odpowiedzialności również sprzedawców, którzy z takich usług marketingu szeptanego korzystają lub niejasno przekazują informację dotyczące jego stosowania. Przypominamy, że w przypadku Ustawy o nieuczciwych praktykach handlowych, jeśli sprzedawca stosuje nieuczciwe praktyki handlowe, ponosi odpowiedzialność cywilną i w zawiązku z tym, konsument, którego interes został naruszony bądź zagrożony przez stosowanie praktyki, może żądać:

• zaniechania tej praktyki;
• usunięcia skutków tej praktyki;
• złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
• naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, w szczególności żądania unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów związanych z nabyciem produktu;
• zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów.

Co ważne, w przypadku podejrzeń o stosowanie nieuczciwych praktyk, to na sprzedawcy ciąży obowiązek udowodnienia, że takich praktyk nie stosuje.

Choć przepisy implementujące dyrektywę Omnibus nie zostały jeszcze przekazane do Sejmu, warto już dziś rozpocząć przygotowania do wejścia w życie nowych przepisów i np. przystosować moduły do wystawiania opinii, w taki sposób, aby móc udowodnić, że opinia pochodzi od konsumenta, która dany produkt użył lub nabył.